Etop Advertise in this position
Search:  
Advanced Search in the Archive
   Discussion Board | Archive | Advertising | About Us | Staff |  Contact Us  
 BUKEDDE | ORUMURI | RUPINY | ETOP | SUNDAY VISION | BUKEDDE KU SSANDE
IYEMUTO LU INGARENITOS

AOMISIOIT NA ETOP

IYEMUTO LU ODISTRIKTAN

IBALUWAN

ABOLIASIO

EYALA/EINONO

AOMISIO

ANGALEU

AGWELANAR KA AKORU

Aoliki ikerai Nebeara

Itunga igaete akipi kogiilo lo okambi ediopet ko Katakwi

Na George Olupot

Apatana aijar kokambin itia oreria kec
Itunga luko Katakwi kesi adautu ikaru 40 ka aidep da ejaasi okaabin etijena atupiton apolon eicolong LC 5 Katakwi Hon. Margaret Ikulot.

Ebilit Ikulot ikaabin luta kwapo lu apolok noi ko Katakwi; Ngariam corner, Kaikamosing, Adacar, Okoco, Ocwiin, Magoro, ka Acanga ko distrikt kalo Katakwi.

Kodistrikt kalo Amuria, itijenaarit apolon etem Obalanga, Micheal Egau ebe ejaasi ikaabin lu imoriaritos Anged Akiteng Agonga, Amootom original, Oditel kede Kapelebyong.

“Kokaru lo atam aipuc adio atakanun. Ejaasi itunga aibong oreria. Kikote akiro nen da ebongete itunga kede akuriau naarai mam ejenete arai eyangaikini aipuc ngin awojau araibo ejaasi itunga aiyir aipuc aiyir,” abala Ikulot.

Iyatakit Ikulot ebe kebongorito itunga ocaaloi da ejai ekadakada lo iboro luipu kwaponat;
Angaleu:
Kokaabin, ayapikito itunga adekisia, apedorito adumun amukian kede ekato kanu idwe. Toma ocaaloi ne ebongete itunga, emameete adekisia.

Etionikit do itunga ayangar idwe karaida adumun ekato. Kingit ijo itunganan akiro nu ekato ebongokini itunganan ijo ebe, ‘ikoku yepe engalei nesi edia eong amairon ngun etia nen!’

Konye Peter Ekaju eswaman lo angaleu ko Agonga Health Center 11 nesi abala ebe karaida eyapiete adekisia apugan kokaabin, ikidioko ikee adeksia kangun.

Ebala Ekaju ebe edumunete adekisia ikee irwana atipet kolapio iuni ido mam edaunete esabiiti da kodauna.

“Apaarasia nu amameotor ikee erai engo aijuk adekak Obalanga Health Center 111 amairon 12 anyoun ko Agonga,” abala Ekaju.

Ebala Ekaju ebe adekasinei nu eroikito itunga noi kokaabin kes imoriarito; eimidi, aola, alepor kede etakanunei adeka na emany da (Hepatitis B).

Asioman:
Ayapiete ikoleje isomeroi kokaabin apatana idwe aiwonyanar atukot. Ocaaloi ne abongosi itunga, elwaka isomeroi. Mam idwe ludidik epedorito alosenen amairon kitoni osomero.

Erai auriak aitasalit idwe ludidik ore kopoloros tetere epedorete alosit bon korot. Idwe lu ecocootos da apoloor asalaanut naarai epasi idwe alosit amairon ngin apaaran.

Alomakisi imokooran da aperunun apesur nu esomero korot aisiol. Koipone kangon, apainikisi apesur oreria koraun adukonor eringo edisiak.

Abala Ikulot ebe atamata auriak adukunun isomeroi kotoma ocaaloi kec kwapenat; Apeleun PS ko Katakwi, Nasaret PS ko Usuk, Odoom PS, Akisim PS ko Ngariam, kede Olupe Lake View PS ko Toroma.

“Erai alosikinet auriak aituurian amairon nu ibasete idwe kakeje ngin apaaran, konye mam ekisil ecamakit esisianakinak ajaut osomeroi ngun.

Ipudasi isomeroi ngun aduketa karaida egeito auriak nukec,” abala Ikulot.

Iyatakit Ikulot ebe icie itunga epirutu aomisioit na ajaut kede ireria iyarei. Ediope ere ocaalo kosodi ediope ere okaabi ne eyapiei esomero tetere idwe esiomete.

Konye bobo nen da idila itunga amoromor apedorosio nu idwe kalu noi kacut idwe lu eraasi ipesur lu aburununutu ikisina.

Kowaikaje ejai auriak autaara akoru komamikini epone lo egwelanakinata idwe iboro lu ipudasi aitwasam osomero kwaponat itaabon, ikalaamun, akwaras ka euniform.
Irotin:
Kwapo eraar aboisio nu adautu awojau emameete itunga kotoma, emameete irotin lu elomarete aboisio nu ebongete itunga.

“Etamit edistrikt, konye ejai ekadakada lo apiyai mam aboisio kere epedorete adumun irotin katipet,” abala Ikulot. Irotin lu adaun acilanar da atubono akalele kwapo nat erot lo Angisa ko Magoro, Okore ko Ngariam, Obwoobwo ko Ongongoja. Erai itunga auta auta aitorit aboisio ngun.” eyatakit Ikulot.

Ilipit Ikulot itunga da ikulepek aireg irotin luko ocaaloi kede aitam apukor amairon nukolo akodanakinete icaaloi.
Akipi:
Elangir noi epone lo itunga adumun akipi kocaaloi. Kwape nat Okoco Okulia, elosete itunga amairon nu edolete 10 kanu adumun akipi nu eyuara.

Kanu angun alungakinos itunga aimat akipi nu orit nu epatanar kesi aikatun adekasinei nu ikopasi kotoma akipi.
Iduukai:
Itunga lu abongosi Angisa emamei eiduuka kangina. Erai kesi abongun kitoni Magoro amairon 12 kanu egwelet akibiriti, amuunyu, akinyet ka icieda.

Itunga lu abongosi Okore erai aibat keda akeje amairon swi kitoni Ngariam egwelet amuunyu.

“Abongosi itunga luipu ainok akito ka anya aboisit na itodoman ka atabaasan naarai elwana ne egwelere akinyet atabaasa,” abala Ikulot.

Ebala Ikulot ebe mam abongok ocaaloi inapakina naarai eroko ikokolak akituk ecedununos idiopediope aidadaanar akituk aarei auni karaida etamit apugan aibwaikin police posts kangin etem.

Icie itunga erai aibong icaaloi kojai ecie ere okaabi tetere kerokata akiro kopatana aibeloor okaabi.

Itururei Ikulot ebe karaida ebongete itunga ocaaloi, ejaasi lu ationiki anyoun kokaabi alosit ocaaloi.

Imoriaritos lu itunga lu ekokosanitos noi, itunga lu ejarete kede ekurut lo eyauni adeka na eseny kede idwe lu atwakata auriak.

Icie kakesi emamei yen itodikini alupok.

Alupok:
Ejaasi atiokisio nu alupok irwan aarei. Nasodit ikaru ngun kere emamei yen ejeni ne ejai eikoru. Aticepek atwakata auriak kere emamei yen epedori aitodikin idwe alupok nu ebeito.

Naiyareit, itunga lu ejenete alupok kec ajijimikisi alupok. Ajepanasi ikesa kwi ikito luapolok, atitipu kede akorionor adukulen nukolo araasi irotin lu apolok kede amaringa akituk nu kolo araasi ijenuneta nu ikoruo lu alupok.

Enguriani Ikulot ebe ikidioko abaatin nu abu apugan kokoranak ikerai abongio ocaaloi.

“Koumok ber ijoda! Kangin ecaalo ikalia iwongon bon apotu kodumutu abaatin, konye ngin ecaalo ejaasi kereka ikalia lu edolete 200. Dobodo luce ikalia mam ipudasi abaatin?” abala Benedikito Okiror lo epolokit ekambi lo Anged Akiteng Agonga. Agearo kolo ekaabi ngon 1983.

Iyatakit Ikulot ebe kotoma ojautene lo etor itunga kwapo atwanianar iminan kec, ka iboro kede alupok kec da ipudasi itunga aisinapikino naka aomisio.

Published on: Thursday, 29th July, 2010

Email this article to a friend.

© Copyright The New Vision, 2000-2005. All rights reserved.